امروزه بر کسی اهمیت نیروی انسانی پوشیده نیست و کسی نمی تواند تاثیر آنها را نادیده بگیرید ولی بزرگترین جفا وخیانت به نیروی انسانی زمانی بوجود آومد که آن را به عنوان منابع در نظر گرفتند نه سرمایه ای ارزشمند، که به عنوان یک مزیت رقابتی برای سازمان محسوب شود. اصلا زمانی که لفظ منابع و سرمایه را به فردی می گویید، آن فرد حسش به سرمایه به عنوان یک چیز ارشمند است اما نگاه به منابع اینگونه نیست.برای بهتر متوجه شدن موضع لازم است این دو وازه(منابع انسانی و سرمایه انسانی) توضیح درستی داده شود اگرچه این دو مفهوم به هم مرتبط هستند، اما تفاوتهای کلیدی دارند:
* منابع انسانی
- نگاه به کارکنان در رویکرد سنتی به عنوان یکی از منابع سازمان است، یعنی یک نگاه ابزاری به منابع انسانی دارد
- تمرکز کاری آنان مدیریت کارکنان در استخدام، حقوق و دستمزد، آموزش و قوانین کار است یعنی تمرکزشان بر کارکردها و فرآیندها است
- نگرش آنان به کارکنان به عنوان هزینه ای است که باید مدیریت شوند
- وظایف شغلی آنان در امور اداری، پرسنلی و رعایت قوانین خلاصه می شود.
- نقش های منابع انسانی در پشتیبانی و اجرایی و پاسخگو به نیازهای روزمره. است
محدودیت در این دیدگاه، سرمایه انسانی کالایی قابل تعویض است؛ اگر فردی برود، فرد دیگری با همان مشخصات جایگزین می شود.
* سرمایه انسانی
- نگاه به کارکنان در رویکرد مدرن به عنوان سرمایهای ارزشمند است، یعنی یک نگاه سرمایهای به منابع انسانی دارد
- تمرکز کاری آنان بر توسعه و بهرهوری نیروی انسانی به عنوان دارایی استراتژیک است یعنی تمرکزشان بر دانش، مهارت و شایستگی است
- نگرش آنان به کارکنان به عنوان سرمایهگذاری که بازدهی ایجاد میکند، است
- وظایف شغلی آنان در توسعه مهارتها، مدیریت استعداد، ایجاد ارزش افزوده خلاصه می شود
- نقشهای سرمایه انسانی در مشاورهای و استراتژیک و مشارکت در تعیین جهت کسب و کار است
سازمانهای پیشرو با تغییر نگاه از منابع انسانی به سمت مدیریت سرمایه انسانی حرکت کردهاند، زیرا:
- نیروی انسانی یک منبع مزیت رقابتی پایدار است
- سرمایهگذاری در توسعه کارکنان بازدهی بلندمدت دارد
- دانش و مهارتهای کارکنان دارایی نامشهود سازمان است
سرمایه انسانی شامل دانش ضمنی، شبکه روابط، فرهنگ سازمانی و ظرفیت یادگیری جمعی است که تقلید از آن برای رقبا دشوار است، پس منبع مزیت رقابتی پایدار است.
بطور خلاصه می توان گفت:
منابع انسانی بیشتر درباره «مدیریت کردن» کارکنان است. اما سرمایه انسانی بیشتر درباره «سرمایهگذاری روی کارکنان» است. سازمانهای پیشرو درک کردهاند که دانش، خلاقیت و تعهد کارکنان، داراییهای نامشهودی هستند که سخت میتوان آنها را کپی کرد. بنابراین، واحد منابع انسانی موفق، امروزه باید واسطهای بین مدیریت عملیاتی و استراتژیک باشد یعنی هم فرآیندها را بهطور کارآمد اجرا کند و هم بستر رشد سرمایه انسانی را فراهم آورد.
