
بازی Doom: The Dark Ages سال ۲۰۲۵ عرضه شد و بازخوردهای ضدونقیضی داشت. یه عده گفتن «دوماسلیری که سپر داره!؟ چی بهتر از این؟» و عدهی دیگه گفتن «دوماسلیری که سپر داره!؟ این دیگه چه افتضاحیه؟». حالا فرنچایز دوم بعد از ریبوت، به یه سهگانه تبدیل شده و هر کدوم ازین سه تا، مسیر کاملا متفاوتی از همدیگه دارن و هرکسی یکی ازین سهتارو ترجیح میده و از جمعبندی نظرات، نمیشه یکی ازونارو به عنوان بهترین یا بدترین، تشخیص داد. آیا این اندازه از تغییرات توی هر نسخه کار درستیه؟ یا خیانت در حق طرفدارای سریه؟

نسخهی سوم این سهگانه، ابتدا یه سپر بوده و بعد، ازون بازی درومده. همهی مکانیکهای گیمپلی، حول سپر اسلیر ساخته شدن. این سپر، بجز بلاک کردن حمله، میتونه آسیبهارو به طرف دشمن برگردونه و حتی با پرتاب کردن اون، مثل یه فریزبی عمل میکنه. دور اون زنجیر و تیغههایی وجود داره و مثل اره برقی (پای ثابت بازیهای مردونه) میتونه دشمنارو تیکه تیکه کنه. اما این ترکیب سپر و اره برقی یا همون «Shield Saw»، فقط به مبارزه محدود نمیشه و میتونه به شما توی جابجایی و حتی حل پازلها کمک کنه. یعنی پلتفرمینگ، پازل و مبارزه، همه با یک سلاح. این براتون آشنا نیست؟ این منو یاد سلاحهای کریتوس توی سری God of War میندازه.
اگه به سیستم پیشرفت بازی دقت کنین، تقریبا همهی آپگریدها یجوری به Shield Saw مربوط میشن. یعنی حتی اگه به آپگرید تفنگها هم نگاه کنیم، میبینیم مثلا یکی گفته «اگه با شیلدسا parry کنی، این تفنگ موقتا قوی میشه» یا برعکس «اگه با این تفنگ به دشمن شلیک کنی و بعد به اون سپرتو پرتاب کنی، سپرت آسیب بیشتری وارد میکنه.»

جنبههای دیگهی بازی هم بخاطر سپر تغییر کردن. مثلا انیمیشنهای طولانی Glory Kill که اتفاقا دلیل اصلی طرفداری من از سری Doom بوده، حذف شد. اولش خیلی ناراحت بودم ازین قضیه ولی وقتی بازیش کردم، میتونستم درک کنم که چرا حذف شده. سپر، بازیکن رو بیش از اندازه قوی کرده و راه متعادل کردن بازی چیه؟ بیشتر کردن تعداد دشمنان. اگه دشمنا خیلی زیاد باشن، انیمیشنهای طولانی برای هر finisher، میتونه مبارزههارو خیلی طولانی و خستهکننده کنه. البته که من بازم موافق حذف کامل اون نیستم و باید مثلا هربار با یه احتمال کمی، انیمیشن Glory Kill اتفاق بیوفته. البته همین الانش هم گاهی این اتفاق میوفته ولی دفعات اون خیلی کمه.
درکل بحث این نیست که سپر توی این بازی خوب پیادهسازی شده یا نه. چون بینظیر پیادهسازی شده و مشابه اون هیچجا نیست. بحث اینه که آیا جای سپر توی این بازی بود یا نه؟ این سوال رو هرچقدر هم که سعی کنم، نمیتونم یه جواب نهایی بهش بدم و فقط میتونم نظر شخصی خودمو بگم: «آره؛ جاش بود و من کیف کردم.»

درسته که مسیرهای Doom همیشه خطی بوده و خیلی امکان گشتوگذار نداشته اما با اینحال توی اونا آیتمهای مخفی زیادی وجود داشتن و خیلی از بازیکنا دنبال اونا میگشتن و این فرایند براشون لذتبخش بوده. پس بزرگتر کردن محیط مراحل و بیشتر کردن تعداد آیتمهای مخفی، با ماهیت Doom در تضاد نیست. هنوزم اگه کسی نخواست وقتشو صرف اکتشاف توی نقشهی بازی بکنه، میتونه مسیر مستقیمی که خود بازی بهش نشون میده رو دنبال کنه. نمیشه گفت بازی با این تغییر، ضرری به کسی زده اما میشه گفت برای کسایی که به جستجو و اکتشاف علاقه دارن، سودی رسونده؛ مخصوصا که این سیستم اکتشاف، عالی پیادهسازی شده.

تغییری که هرچقدر سعی کردم، نتونستم اونو توجیه کنم. نمیگم موسیقی دوم جدید خوب نیست. اتفاقا عالیه. اما موسیقیای که Mick Gordon برای Doom میساخته، غیر قابل جایگزینه. وقتی کسی میگه موسیقی Doom، منظورش Doom 2016 و Doom Eternal هستش نه چیزی که توی نسخه سوم گیرمون اومد. اگه این بازی با اسم دیگهای بیرون میومد، کلی از موسیقی اون تعریف میکردم اما وقتی اسم Doom میاد، انتظارات به سقف میرسه.

قبل ازینکه این بازیو تجربه کنم، انقدر از بخشهای گیمپلی مربوط به اژدها و مک، بد شنیدم که وقتی اولین بار سوار اونا شدم، منتظر بودم که بدم بیاد اما بدم نیومد. اونا بخشهای خیلی کوچیکی از گیمپلی بودن و صرفا وقفهای برای تنوع ایجاد میکردن. اونا همزمان به بهونهی تنوع گیمپلی، گرافیک و وسعت جهان Doom رو به رخ میکشیدن. بنظر من، همچین بخشهایی نباید خیلی مورد بررسی جزئی قرار بگیرن و صرفا باید ازونا گذر کرد و اگه شد، لذت هم برد.

نسخهی اول و دوم این سهگانه، هنوز هستن و میدرخشن. نه نیازی به ریمستر و ریمیک دارن نه نیازی به کپی. هر کدوم یجور فوقالعادهن و اتفاقا، برتری نداشتنِ کاملِ یکی بر دیگری، باعث میشه جفتشون ارزشمند بمونن. اگه حوصله فکر کردن نداشتی و خواستی فقط به موسیقی گوش بدی و بکشی و بکشی، خب میری Doom 2016 رو دوباره بازی میکنی. اگه هم خواستی گیمپلی سریعتر و درگیرکنندهتری رو تجربه کنی، میری سراغ Doom Eternal.
حالا با درنظر گرفتن اینا، ترجیح میدادین نسخهی سوم این سهگانه، یه کپی از یکی ازین بازیا باشه یا کار خودشو بکنه؟
