امکانش هست درباره اینترنت بهتون نامه بزنم؟

من متخصص شبکه نیستم، آنچنان هم علاقه ندارم. شاید یه کاربر نسبتا حرفه‌ای سافتور ها باشم که خب، این روزا کی نیست؟ :)

اخبار اینترنت رو دنبال میکنم. اما دیگه حرفهایی که درباره زمان وصل شدن میزنن برام اهمیت نداره چون تجربه دی و بهمن رو زندگی کردم. دیگه طرح صیانت موضوعیت نداره چون جایی نمونده که صیانت اتفاق بیفته. متخصص‌ها میگن احتمالا اینترنت در حالت وایت‌لیست باقی میمونه؛ همون متخصص‌ها میگن این حالت کار نمیکنه و با هر منطقی هم که بهش نگاه میکنی درست میگن.

پیشبینی شخصیم اینه که اینترنت پرو در دسترس همه قرار خواهد گرفت؛ اما با سطح دسترسی‌های متفاوت. قبلش بیاید خاطره‌بازی کنیم. یادتونه قبلا (خیلی قبلا. اون موقع که قندشکن قبح داشت) چقدر راحت از سایفون و هات اسپات شیلد استفاده میکردیم؟ یادتونه یه جورایی برامون منسوخ شدن و اومدیم سمت قندشکن پولی؟ دلیل این اتفاق این بود که شدت و نوع فیلترینگ سنگین‌تر شد و پروتکل‌های تغییر آی‌پی نرمال جهانی دیگه برامون جواب نمیدادن، نیاز به پروتکل‌های پیشرفته‌تر داشتیم. الان هم همون اتفاق درحال رخ دادنه؛ پروتکل‌هایی که بدون مشکل بهشون وصل میشدیم و شناسایی‌شون هم برای فیلترچی سخت بود درحال منسوخ شدن هستن. حالا یه پیش‌بینی که میشه کرد اینه که ما مثل همیشه یه راهی براش گیر میاریم و اتصالمون رو حفظ میکنیم. اما فیلترچی این سری یه کارت جدید داره رو میکنه: اینترنت پرو.

در نگاه اول هر کسی ترغیب میشه ثبت نام کنه و یه طوری برای خودش یا سازمانش اینترنت پرو بگیره. منطقی هم هست و حداقل توی این شرایط از نظر اخلاقی -میشه بهش ایراد گرفت اما- قابل بحثه و درجا نمیشه نظر داد. عمده کسب و کارهای کوچیک مثل کار خود من وابسته به اینترنته؛ حتی مشتری های من هم بدون اینترنت محصول من به دردشون نمیخوره. در ادامه اگر کسب و کارهای کوچیک کامل مختل بشن کسب و کارهای بزرگ هم ضربه زیادی خواهند خورد. پس اگر کسی با شرایط اتاق بازرگانی بتونه اینترنت پرو بگیره منطقیه که درخواست بده. اما اگر من انلاین شاپ داشته باشم و توی اینستاگرام استوری بذارم مشتری‌ای هم باید اونجا باشه که اونو ببینه و ازم خرید کنه. پس آدم‌هایی که کسب و کار مجازی ندارن هم اینترنت پرو خواهند داشت.

ادامه‌ش جالبه: روندی که میشه توی یه پاراگراف توضیحش داد رو چرا نباید فیلترچی بفهمه؟ حال اولش اینه که واقعا نمیفهمه یا نمیخواد بفهمه. اما حالت دومش اینه که میفهمه و هدفش رو از "کنترل اینترنت" به "کنترل کاربران اینترنت" تغییر داده. به این معنی که اگر تا الان من میتونستم با هویت پنهان شده توی شبکه‌های اجتماعی فعالیت کنم و کسی نفهمه که من پشت کیبورد نشستم، الان دیگه این اتفاق نخواهد افتاد. چون من برای دسترسی به اینترنت کلی فرم پر کردم و احتمالا تعهد(!) دادم برای استفاده معقول(!!!!!!) از اینترنت. از طرفی قندشکن‌ها هم مسدود هستن و میل به ساخت و توسعه پروتکل‌های جدید -حداقل در کوتاه و میان‌مدت- کمتر میشه.

نمیخوام شروع کنم ایرادات طرح رو بگیرم چون همه میدونیمش. شاید هر زاویه‌ای یه پست متفاوت بخواد. اما بعنوان شخصی که تخصصش شبکه نیست اما با اینترنت سرگرم میشه، یاد میگیره، پول درمیاره و بعضا مبارزه میکنه، پیش‌بینیم اینه که سیاست اعمالی قرار هست از "ایجاد خفقان روی کل اینترنت" روی "ایجاد خفقان در جامعه کاربران اینترنت" بره.

پس ما برای ارتباط با هم قاعدتا از پیامرسان های داخلی استفاده میکنیم که رمزنگاری توشون معنا نداره. از شبکه‌های اجتماعی داخلی استفاده میکنیم که برای ایجاد اکانت باید تصویر کارت ملی هوشمندمون رو (اگر به دستمون رسیده باشه!) آپلود کنیم. برای کسانی که "صدای ما رو به جهان میرسونن" هم قاعدتا "تمهیداتی در نظر گرفته میشه".

اما چطور با این روند میشه مبارزه کرد؟

خب بخش مهمی ازش قاعدتا به دست متخصصین انجام میشه که من نمیدونم. اما شخصا بعنوان کاربر، تا جای ممکن اپ‌های اجباری رو تحریم خواهم کرد. منظورم از اپ‌های اجباری پلتفرم‌هایی هستن که در حالت عادی ایرانی‌شون رو استفاده نمیکنم و الان بالاجبار جامعه درحال کوچ کردن به سمتشون هست. و این درباره همه پلتفرم‌ها صدق نمیکنه؛ مثلا همین ویرگول رو وقتی اینترنت دارم هم استفاده میکنم چون نمونه خارجیش جامعه‌ای که میخوام رو نداره. اما چرا باید از بله و ایتا استفاده کنم؟ اگر به اجبار یکیشون رو ریختم اولا دسترسی به هیچ چیز بهش نمیدم؛ دوما چرا باید دومی رو هم نصب کنم؟

حالا من پیش دوستام که این روضه‌ها رو میخونم همیشه یه حرف میشنوم: من کی هستم و چی دارم که بخوان دیتای من رو استفاده کنن؟ احتمالا شما هم همین سوال توی ذهنتونه. اونم وقتی که در حالت عادی هم دیتای ما توی جهان راحت خرید و فروش میشه. اما یه سوال ازتون دارم: اگر توی خونه‌تون طلا نداشته باشید منطقیه که در خونه رو باز بذارید؟ اگر توی خونتون هیچ وسیله‌ای هم نداشته باشیه موقع بیرون رفتن قفل در رو میندازید یا حداقل در رو میبندید. امنیت دیجیتال هم به همین شکل مهمه. صرفا چندتا کار ساده‌ست. بله! سختی داره، هزینه داره، اما هر مقاومتی سختی و هزینه داره.

پ.ن. دیگه زیاده‌گویی نکنم. اما تصمیم گرفتم بیشتر درباره اینترنت بنویسم. حتی اگر وصل شد هم خواهم نوشت و خواهم گفت چون 60 روز متوالی بدون اینترنت موضوع کوچیکی نیست.