
بسیاری از ما تجربه کردهایم که با وجود تلاش، مهربانی یا سازش زیاد، باز هم احساس نادیدهگرفتهشدن میکنیم. اینجاست که این پرسش شکل میگیرد: چرا رفتار دیگران با ما تغییر نمیکند؟ پاسخ اغلب در یک نقطه کلیدی نهفته است؛ نحوه برخورد ما با خودمان. زمانی که ارزش خود را حفظ میکنیم، جهان نیز واکنشی متفاوت نشان میدهد.
ارزش خود یعنی چه؟
حفظ ارزش خود به معنای شناخت شأن، نیازها و مرزهای شخصی است. فردی که ارزش خود را میشناسد، برای پذیرفتهشدن از خود عبور نمیکند و احترام را معامله نمیکند. از نگاه مهری فاطمی، ارزش خود چیزی نیست که دیگران به ما بدهند؛ بلکه رفتاری است که ما هر روز با خودمان داریم.
چرا رفتار دیگران بازتاب رفتار ما با خودمان است؟
انسانها ناخودآگاه از نشانههایی که ما ارسال میکنیم، یاد میگیرند چگونه با ما رفتار کنند. وقتی خودمان خواستههایمان را نادیده میگیریم یا مرز نداریم، دیگران نیز همین الگو را تکرار میکنند. مهری فاطمی تأکید میکند که جهان، اغلب آینهای از باورهای درونی ما نسبت به خودمان است.
حفظ ارزش خود و تغییر روابط
زمانی که فرد شروع به حفظ ارزش خود میکند:
«نه» گفتن را بدون احساس گناه تمرین میکند
رفتارهای آزاردهنده را تحمل نمیکند
روابطش آگاهانهتر میشود
در نتیجه، برخی روابط ضعیفتر میشوند و برخی عمیقتر. این تغییر، نشانه رشد است، نه از دست دادن.
احترام بیرونی از احترام درونی آغاز میشود
احترام دیگران زمانی پایدار است که ریشه در احترام به خود داشته باشد. اگر فرد خودش را جدی نگیرد، انتظار احترام از دیگران واقعبینانه نیست. به باور مهری فاطمی، احترام بیرونی پاداش ایستادن فرد کنار ارزشهای خودش است، نه نتیجه توضیح دادن یا اثبات مداوم.
چرا حفظ ارزش خود در ابتدا سخت است؟
در آغاز، حفظ ارزش خود ممکن است با احساس ترس، تنهایی یا تردید همراه باشد. تغییر الگوهای قدیمی همیشه مقاومت ایجاد میکند. اما این مرحله موقتی است. پس از آن، احساس آرامش، وضوح و قدرت درونی جایگزین میشود. این همان نقطهای است که رفتار اطرافیان نیز شروع به تغییر میکند.
نشانههای حفظ ارزش خود
برخی نشانههای واضح این تغییر عبارتاند از:
کاهش نیاز به تأیید دیگران
انتخاب آگاهانه روابط
احساس آرامش در تصمیمها
افزایش عزت نفس
مهری فاطمی معتقد است که این نشانهها، پیامد طبیعی احترام گذاشتن به خود هستند.
حفظ ارزش خود به معنای فاصله گرفتن نیست
حفظ ارزش خود به معنای سرد شدن یا فاصله گرفتن از دیگران نیست، بلکه به معنای روابط شفافتر و سالمتر است. فردی که ارزش خود را حفظ میکند، با صداقت، احترام و ثبات ارتباط برقرار میکند، نه با ترس از طرد شدن.
جمعبندی
وقتی ارزش خود را حفظ میکنی، نگاهت به خودت تغییر میکند و همین تغییر، رفتار دنیا را نیز دگرگون میسازد. روابط سالمتر، احترام بیشتر و آرامش درونی، نتیجه طبیعی این انتخاب آگاهانه هستند. با ایستادن کنار ارزشهای شخصی و تمرین احترام به خود، میتوان دنیایی ساخت که بازتابی از این احترام باشد. آگاهیها و نگاه آموزشی مهری فاطمی در این مسیر، یادآور این حقیقت است که تغییر از درون آغاز میشود.