در طب سنتی ایرانی، سبزیجات جایگاه بسیار مهمی در حفظ تندرستی و تعادل مزاج دارند. در ادامه ده توصیه کاربردی برای استفاده درست از سبزیجات آوردهام:
1. تناسب با مزاج فرد: هر سبزی دارای طبع خاصی است؛ مثلاً اسفناج و کاهو سرد و تر، نعناع و ریحان گرم و خشک، و شوید معتدل مایل به گرم است. افراد سردمزاج نباید در مصرف سبزیهای سرد زیادهروی کنند.
2. توجه به فصل مصرف: در تابستان توصیه به مصرف سبزیهای خنک مانند خیار، کاهو، گشنیز و تره داده میشود، و در زمستان سبزیهای گرم مانند جعفری، شوید و ریحان مناسبترند.
3. ترکیب سبزیها برای تعادل طبع: بهتر است سبزیجات سرد با گرم مصرف شوند؛ مثلاً کاهو با نعناع یا ریحان، یا اسفناج با کمی فلفل سیاه و روغن زیتون.
4. سبزی تازه و تمیز مصرف شود: در طب سنتی تأکید بر تازگی و پاکیزگی سبزی است؛ سبزی مانده یا پژمرده، انرژی حیاتی کمتری دارد و موجب ایجاد «اخلاط فاسد» در بدن میشود.
5. پرهيز از مصرف سبزي خام با معده سرد: افرادی که معده سرد یا نفخ دارند بهتر است سبزی را کمی بخارپز یا با مصلحات (مانند زیره یا نعناع خشک) مصرف کنند.
6. مصلحات و همراههای مناسب: برای سبزیهای سرد و تر، مانند کاهو، سکنجبین یا عسل توصیه میشود؛ برای سبزیهای گرم، مانند رحان و نعناع، سرکه یا آبغوره مصلح خوبی است.
7. مصرف متعادل: افراط در خوردن سبزیهای خام ممکن است هضم را دچار ضعف کند و باعث سردی معده شود؛ اعتدال همیشه اصل است.
8. سبزیهای خونساز و پاککننده بدن: جعفری، گشنیز و کرفس از دیدگاه طب سنتی به تصفیه خون و تقویت کبد کمک میکنند.
9. در افراد مبتلا به بیماری خاص: برای افراد دچار کمخونی، اسفناج و جعفری توصیه میشود؛ برای افراد دارای فشارخون بالا، کرفس و گشنیز؛ برای نفخ یا سوءهاضمه، نعناع و ترخون مفیدند.
10. شیوه نگهداری و آمادهسازی: سبزی باید تازه شسته و خشک شود، سپس در پارچه نخی یا ظرف دربسته در یخچال نگهداری گردد؛ نگهداری طولانی در پلاستیک توصیه نمیشود چون باعث فساد و کاهش انرژی طبیعی آن میگردد.
