ویژگیهای کلیدی خودشیفتگی، یعنی خود محوری و عدم همدلی با دیگران، اغلب میتواند مانع از تعامل خوشآیند با خودشیفتهها شود
نویسنده: سانیا گاپتا
۲۳ آگوست ۲۰۲۳، مجلهیِ very well mind
ترجمهیِ مژده مقیسه
گروه علمی حکمت زندگی
تعامل با یک خودشیفته میتواند شما را دچار سردرگمی، ناامیدی، عصبانیت و ناراحتی کند و باعث شود احساس کنید مورد سوءاستفاده قرار گرفتهاید. برخورد با فرد خودشیفته، چه دوست باشد چه یکی از اعضای خانواده، همکار باشد یا همسایه، میتواند دشوار باشد و شما را خسته کند.
در واقع، تحقیقات به ما نشان میدهد که ویژگیهای کلیدی خودشیفتگی، یعنی خود محوری و عدم همدلی با دیگران، اغلب میتواند مانع از تعامل خوشآیند با خودشیفتهها شود.
کارشناسان این مقاله ایمی داراموس، روانشناس بالینی در کلینیک کلیریتی شیکاگو، و آلانا کاروالیو، مشاور بهداشت روان، هستند. در ادامه میتوانید نکات تخصصی در مورد نحوهیِ پاسخ به یک خودشیفته را بخوانید. این کارشناسان همچنین عباراتی را با ما در اینجا در میان گذاشتهاند که میتواند به شما در خلع سلاح فرد خودشیفته در یک مکالمه یا مشاجره کمک کند.
در ادامه چند استراتژی ذکر میشود که میتوانند به شما در پاسخ دادن به یک خودشیفته کمک کنند.
خودشیفتهها اغلب سعی میکنند واکنشهای عاطفی را برای به دست آوردن حس کنترل بر دیگران برانگیزنند. آنها ممکن است به اعمال نفوذ، دروغ، یا حملات شخصی متوسل شوند تا بر شما سلطه یابند.
اگرچه ممکن است در آن لحظه دشوار باشد، اما تمام تلاش خود را بکنید تا زمانی که با آنها سر و کار دارید آرام و خونسرد بمانید تا مانع از آن شوید که آنها شما را کنترل کنند.
کاروالیو توصیه میکند وقتی با یک خودشیفته تعامل دارید، توضیحات خود را تا حد امکان کوتاه و دقیق نگه دارید. او میگوید:« وقتی نوبت به تعامل با یک خودشیفته میرسد، کمتر، بیشتر است. فردِ خودشیفته هرچه اطلاعات کمتری از شما در اختیار داشته باشد، امکانات کمتری جهت اعمال نفوذ علیه شما خواهد داشت. هرچه اطلاعات بیشتری ارائه دهید، احتمال بیشتری وجود دارد که با آنها وارد بحث شوید.»
کاروالیو میگوید: خودشیفتهها همچنین مهمولاً از هر اطلاعاتی که شما ارائه میدهید برای گیجکردن و ایجاد احساس دیوانگی در شما استفاده میکنند، بنابراین بهترین پاسخ در مقابل آنها، پاسخ کوتاه است.
دکتر داراموس میگوید که خودشیفتهها انتظارات بیش از حد از شما دارند، خواه در مورد کار، ظاهر شما یا هر چیز دیگری. ممکن است متوجه شوید که برای برآورده کردن انتظارات آنها دچار مشکل شدهاید و برای محافظت از خود نیاز به تعیین حد و مرز دارید.
دکتر داراموس توصیه میکند به طور واقعبینانه به مرزهایی که میخواهید با آنها تعیین کنید فکر کنید و آنها را یادداشت کنید، به این ترتیب میتوانید به یادداشتهای خود مراجعه کنید و زمانی که فرد خودشیفته تلاش میکند قلدری کرده و علیه شما اعمال نفوذ کند، موضع خود را حفظ کنید.
خودشیفتهها ممکن است سعی کنند با پیچاندن کلماتتان یا با انکار کردن چیزی که گفتهاند و یا با دروغ گفتن به شما صریحاً به شما فشار بیاورند. دکتر داراموس میگوید: «آنها میتوانند به آرامی و در طول زمان به نحوی که متوجه نشوید چه اتفاقی در حال رخ دادن است، احساس شما را نسبت به واقعیت تغییر دهند.»
این میتواند مفید باشد که چیزها را به صورت مکتوب بنویسید تا از حقیقت، مدرکی داشته باشید. دکتر داراموس میگوید: «سعی کنید آنها انتظارات و ایدههاشان را به شما پیامک یا ایمیل بفرستند، به طوری که اگر بعداً سعی کردند ادعا کنند که چیز دیگری گفتهاند، آن حرف را از قول خودشان بیان کنید.»
به عنوان مثال، دکتر داراموس توصیه میکند که مثلاً بگویید:« زمان و مکان را برای من پیامک کنید تا مشکلی به وجود نیاید.» یا «از آنجایی که در مورد محصولات من اشتباهی به وجود آمده، لطفاً نیازهاتان را برایم ایمیل کنید» یا «با توجه به این که در تعطیلات هستم و خدماتم را به صورت دورکاری ارائه میکنم، نمیتوانم تمام کارها را انجام دهم. بنابراین لطفاً اولویتهاتان را برایم ایمیل کنید.»
دکتر داراموس میگوید که خودشیفتهها میتوانند بدطینت و شرور باشند و خشم آنها یا طرد شدن از طرفشان، لزوما ارتباطی با رفتارهایی که شما انجام دادهاید، ندارد. به یاد داشته باشید که حتی اگر به شکلی مرتکب اشتباهی شده باشید، باز هم هیچ یک از رفتارهای آنها تقصیر شما نیست. قبل از این که خودتان را سرزنش کنید، دکتر داراموس توصیه میکند که با فکر کردن به اینکه یک فرد معقول در موقعیت مشابه چه میکند و مقایسه آن واکنش با رفتار خودتان همه چیز را از یک دورنما مشاهده کنید. این تمرین میتواند به شما کمک کند تا ببینید افراد خودشیفته چهقدر غیرمنطقی و دشوار هستند.
اگر خود را در مواجهه یا درگیری با یک خودشیفته دیدید، کاروالیو عباراتی را پیشنهاد میکند که میتواند به شما کمک کند آنها را خلع سلاح کنید. او همچنین توضیح میدهد که چگونه هر یک از این عبارات میتواند به شما در فرافکنی موقعیت و رهایی از آن کمک کند.
خودشیفتهها ممکن است بخواهند بدون مشورت با شما برایتان تصمیم بگیرند. این مهم است که شما بتوانید حرف خودتان را بزنید و از طرف خودتان صحبت کنید و اگر با تصمیم آنها موافق نیستید، مخالفتتان را اعلام کنید.
لازم نیست اثبات کنید چه کسی درست فکر میکند و چه کسی در اشتباه است. شما میتوانید یک موقعیت را متفاوت احساس کنید و این اشکالی ندارد. این که تلاش کنید نظر خودتان را ثابت کنید باعث میشود که آنها از مهمات بیشتری علیه شما استفاده کنند.
خودشیفتهها اغلب برای تجربهیِ احساس بهتری نسبت به خود، سعی میکنند در شما احساسات منفیای نسبت به خودتان ایجاد کنند. این مسئله بسیار مهم است که در چنین شرایطی، بر باورتان به آنچه اطمینان دارید درست است، پابرجابمانید.
این به ویژه زمانی مهم است که یک خودشیفته تلاش میکند به شما بقبولاند که (موقعیتی که به خاطر میآورید) صرفاً در تصورات شما است یا هرگز اتفاق نیفتاده است. بگذارید بدانند که آنچه واقعاً اتفاق افتاده را به خاطر میآورید تا نتوانند رویدادها را دستکاری کنند. اجازه ندهید که باعث شوند به خودتان شک کنید.
این که از قبل برای مکالمهیِ خود حد و مرز تعیین کنید، به شما کمک میکند تا مکالمهیِ محترمانهتری داشته باشید. و در صورتی که بحث خارج از این حد و مرز پیش رفت، مجبور نیستید به مکالمه ادامه دهید.
گاهی لازم است با یک خودشیفته حد و مرزی قائل شویم، اما باید توجه داشته باشیم که وقتی دلیل این حد و مرز را توضیح میدهیم، به آنها فرصتی میدهد که با دستکاری واقعیت به ما فشار بیاورند. در چنین شرایطی میتوانید بدون ارائهیِ توضیحات کامل، به آنچه برایتان مهم است پایبند بمانید.
اگر یک خودشیفته موضوعی را مطرح میکند که میداند شما نمیخواهید در مورد آن صحبت کنید، مهم است که اظهار کنید تمایلی به درگیر شدن با او ندارید. شما مجبور نیستید دلایل خود را برای عدم تمایل به بحث در مورد آن موضوع توضیح دهید.
اگر مکالمه در حال سمی شدن است باید روشن و واضح بگوییدکه بیاحترامیِ آنها را تحمل نخواهید کرد. مرزهای خود را واضح اما محکم بیان کنید.
به مرزهای خود پایبند باشید. دریابیدکه چه زمانی دیگر نمیخواهید مکالمه را ادامه دهید و برای نشان دادن پایبندیتان به حد و مرزها، در همان زمان از بحث خارج شوید و فاصله بگیرید.
اگر میخواهید ارتباط خود را با فرد خودشیفته قطع کنید، مؤدبانه اما قاطعانه به او بگویید که برایتان مقدور نیست یا علاقه مند نیستید.
اگر در حال مبارزه با یک خودشیفته هستید، تماس گرفتن با دوستان، اعضای خانواده یا یک متخصص سلامت روان برای حمایت میتواند مفید باشد. آنها میتوانند به احساساتتان اعتبار ببخشند،به شما کمک کنند تا احساس واقعیت خود را حفظ کنید، و در حالی که برای محافظت از خود مرزهایی تعیین میکنید، از شما حمایت کنند.
منبع:
10 Phrases to Disarm a Narcissist (verywellmind.com)
