این چکلیست تشخیص قطعی نیست و فقط برای غربالگری اولیه علائم طراحی شده است. اگر چند مورد از این نشانهها را تجربه میکنید، ارزیابی توسط روانپزشک یا متخصص سلامت روان ضروری است.
اگر در دورههایی چند روز یا بیشتر موارد زیر را تجربه کردهاید، علامت بزنید:
- ☐ انرژی یا فعالیت شما بهطور غیرعادی بیشتر از حالت معمول شده است.
- ☐ نیاز شما به خواب بسیار کمتر شده اما همچنان احساس خستگی نمیکنید.
- ☐ بیش از حد معمول حرف میزنید یا سرعت صحبت کردن شما زیاد شده است.
- ☐ افکار شما سریع از موضوعی به موضوع دیگر میپرد.
- ☐ احساس میکنید بسیار خلاق، قدرتمند یا توانمندتر از حالت عادی هستید.
- ☐ تحریکپذیری یا زود عصبانی شدن شما افزایش یافته است.
- ☐ تصمیمهای عجولانه یا رفتارهای پرخطر انجام دادهاید (مثلاً خرجهای زیاد، رانندگی خطرناک، روابط پرریسک).
- ☐ تمرکز روی کارهای روزمره برایتان سخت شده است.
- ☐ در موارد شدید، تجربه توهم، شنیدن صدا یا باورهای غیرواقعی داشتهاید.
اگر در دورههایی چند روز یا هفته موارد زیر را تجربه کردهاید:
- ☐ احساس غم، سنگینی یا ناامیدی شدید دارید.
- ☐ احساس بیارزشی یا گناه مداوم دارید.
- ☐ انرژی شما بهطور قابل توجهی کاهش یافته است.
- ☐ خواب شما دچار تغییر شده (خیلی زیاد یا بسیار کم).
- ☐ اشتهای شما به شکل قابل توجهی تغییر کرده است.
- ☐ تمرکز یا تصمیمگیری برایتان سخت شده است.
- ☐ احساس کندی ذهنی یا بیقراری دارید.
- ☐ به مرگ یا خودکشی فکر کردهاید.
- ☐ دورههای انرژی بسیار بالا و افسردگی شدید را بهصورت متناوب تجربه کردهاید.
- ☐ این تغییرات خلقی چند روز، هفته یا بیشتر طول کشیدهاند.
- ☐ نوسانات خلقی باعث اختلال در کار، روابط یا زندگی روزمره شدهاند.
- ☐ اطرافیان شما متوجه تغییرات غیرعادی در رفتار یا خلقوخوی شما شدهاند.
وجود این موارد احتمال ابتلا را افزایش میدهد:
- ☐ سابقه خانوادگی اختلال دوقطبی یا سایر اختلالات روانی
- ☐ تجربه استرس شدید یا رویدادهای تروماتیک
- ☐ کمبود خواب شدید
- ☐ مصرف مواد مخدر یا الکل
- ☐ سابقه پاسخ ضعیف به داروهای ضدافسردگی
قبل از هر چیز لازم است این نکته را ذکر کنیم که این چک لیست صرفا یک راهنمای اولیه درباره احتمال دوقطبی است و تشخیص قطعی صرفا توسط متخصص انجام میشود.
- اگر چند علامت از هر دو بخش مانیا/هیپومانیا و افسردگی را دارید، احتمال اختلال دوقطبی وجود دارد و باید ارزیابی تخصصی انجام شود.
- اگر فقط علائم افسردگی دارید، ممکن است افسردگی یکقطبی باشد.
- اگر تغییرات خلقی کوتاهمدت و وابسته به اتفاقات روزمره هستند، احتمالاً نوسانات طبیعی خلقی است.
- نوسانات خلقی شدید و مکرر دارید
- رفتارهای پرخطر یا تصمیمهای غیرعادی انجام میدهید
- عملکرد شغلی یا روابط شما مختل شده است
- افکار خودکشی یا خودآسیبرسانی دارید
در این شرایط ارزیابی توسط روانپزشک ضروری است.
این مطلب خلاصه ای از مقاله کلینیک روانشناسی مکث با این عنوان است: از کجا بفهمم بیماری دوقطبی دارم؟ برای اینکه ادامه مطلب را بخوانید یا وقت مشاوره رزرو کنید به سایت کلینیک روانشناسی مکث تهران مراجعه کنید.
