در سالهایی که جریان اخبار اغلب با نااطمینانی، فشار اقتصادی، بحرانهای اجتماعی و اخبار منفی و حتی جنگ همراه است، بسیاری از افراد با افزایش استرس، اضطراب و خستگی ذهنی مواجه میشوند. قرار گرفتن مداوم در معرض اخبار منفی میتواند باعث افزایش برانگیختگی سیستم استرس بدن شود؛ سیستمی که شامل ساختارهایی مانند آمیگدالا (Amygdala)، محور HPA و هورمون کورتیزول است.
در چنین شرایطی، رویدادهای جمعی مثبت مانند جام جهانی فوتبال میتوانند برای مدت کوتاهی نقش یک وقفه روانیرا ایفا کنند.
چند مکانیسم روانشناختی در این موضوع نقش دارند:
۱. تغییر کانون توجه
وقتی ذهن از چرخه تکراری اخبار منفی فاصله میگیرد و روی یک رویداد هیجانی مثل مسابقه فوتبال تمرکز میکند، بار شناختی ناشی از نگرانیها کاهش پیدا میکند.
رابطهای که در پژوهشها دیده شده:
تماشای فعالیتهای سرگرمکننده با کاهش گزارششدهی استرس ذهنی همبستگی دارد.
اما این به معنی درمان اضطراب نیست؛ فقط یک کاهش موقت در تجربه استرس ایجاد میکند.
۲. تجربه هیجان جمعی
رویدادهایی مثل جام جهانی باعث شکلگیری هیجان اجتماعی مشترک میشوند. گفتگو با دوستان، خانواده یا حتی کاربران شبکههای اجتماعی درباره مسابقات، نوعی احساس تعلق اجتماعی ایجاد میکند.
در روانشناسی سلامت، ارتباط اجتماعی با کاهش احساس تنهایی و بهبود خلق ارتباط دارد. این رابطه نیز عمدتاً همبستگی گزارش شده است.
۳. فعال شدن سیستم پاداش مغز
تماشای یک مسابقه هیجانانگیز میتواند باعث فعال شدن سیستم دوپامین در مغز شود. این موضوع با تجربه لذت، هیجان و درگیری ذهنی مثبت همراه است.
اگرچه جام جهانی میتواند یک وقفه ذهنی کوتاه ایجاد کند، اما در افرادی که با اضطراب مزمن، نگرانی مداوم یا حملات پانیک مواجه هستند، این اثر معمولاً پایدار نیست.
نشانههایی که نشان میدهد استرس شما ممکن است نیاز به کمک تخصصی داشته باشد:
نگرانی مداوم درباره آینده
مشکل در خواب یا بیخوابی
تپش قلب یا تنش بدنی مکرر
خستگی ذهنی و دشواری تمرکز
احساس فشار روانی حتی در زمان استراحت
این علائم میتوانند با اختلالاتی مانند GAD یا Adjustment Disorder مرتبط باشند. تشخیص دقیق فقط توسط روانشناس یا روانپزشک انجام میشود.
اگر استرس مزمن درمان نشود، میتواند با موارد زیر ارتباط داشته باشد:
اختلال خواب
فرسودگی شغلی
مشکلات تمرکز
کاهش کیفیت روابط
مشکلات جسمی مرتبط با استرس
درمانهای مبتنی بر شواهد مانند:
CBT (Cognitive Behavioral Therapy)
ACT (Acceptance and Commitment Therapy)
Mindfulness-based interventions
در مطالعات متعدد برای کاهش علائم اضطراب موثر گزارش شدهاند.
تماشای مسابقات جام جهانی میتواند یک استراحت کوتاه برای ذهن باشد. اما اگر متوجه میشوید که اضطراب و استرس همچنان در زندگی روزمره شما حضور پررنگی دارد، گفتگو با یک متخصص میتواند مسیر متفاوتی ایجاد کند.
در کلینیک روانشناسی مکث، خدماتی مانند:
ارزیابی تخصصی اضطراب و استرس
جلسات رواندرمانی فردی
درمانهای مبتنی بر شواهد علمی
برنامه درمانی متناسب با شرایط هر فرد
ارائه میشود.
اگر احساس میکنید ذهن شما بیش از حد درگیر نگرانی شده است، میتوانید برای دریافت راهنمایی با کلینیک مکث تماس بگیرید و وقت مشاوره رزرو کنید.
گاهی یک گفتوگوی حرفهای میتواند شروعی برای آرامتر شدن ذهن باشد.
