تصور کن که به میدان جنگ پا گذاشتی، شمشیر در دست، دشمن شتاب بهت حمله میکنه و به هر سمتی ضربه میزند. این حرکتها به نظر مهیب و خشن میان، اما به محض اینکه خسته میشه، خودش را در معرض یک ضربهی دقیق قرار میده.
اگر یک جنگجو شمشیرش را به طور بیهدف در نبرد بچرخونه، ممکنه چابک به نظر بیاید، اما معمولاً کنترل و تمرکزی روی ضربه نداره.
در مقابل، ساموراییها، استاد نبردهای منظم، با هدف هستند که با دقت و استراتژی حرکت میکنند. اونها هر ضربهای رو حسابشده و برای هر قدمی بهدقت برنامهریزی میکنند.
در دنیای امروز، چابکی اغلب به نادرستی به معنی حرکت سریع درک میشود. واقعیت این است که چابکی واقعی، به معنای واکنش سریع نیست، بلکه به معنای حرکت استراتژیک با هدف و پاسخدهی به تغییرات با چابکی، انعطاف و مهارت است.
بسیاری از سازمانها از چارچوبهای چابک استفاده میکنند و انتظار دارند با سرعت بیشتری بعد اجرای اونها عمل کنند و به بهبود مستمر بپردازند، اما اعتقاد دارند که سریع حرکت کردن هدف نهایی است. اما سرعت بدون استراتژی در نهایت منجر به هرج و مرج خواهدشد. درست مانند اینکه یک سامورایی بدون ارزیابی حریف خود در نبرد شرکت نمیکند، کسبوکارها و تیمها نیز باید با ذهنیتی از تسلط استراتژیک به چابکی نزدیک شوند، نه با حرکتی کورکورانه.
بیایید باهم ببینیم این سامورایی ها چه درسهای ارزشمندی برای ما دارند:
درس اول: آگاهی از وضعیت:
ساموراییها قبل از درگیری، اطرافشان را بررسی کرده، حریف را ارزیابی میکنند و حرکات احتمالی او را پیشبینی میکنند. این کار تضمین میکند که ضربه اولشان هم حسابشده و هم مؤثر باشد.
پس سازمانهایی که بدون تحلیل روندهای بازار و نیازهای مشتری تصمیمات شتابزده میگیرند، معمولاً منابع خود را بر روی پروژههایی که با چشمانداز بلندمدتشان همخوانی ندارند، هدر میدهند.
درس دوم، دقت زیاد به جای فشار:
ساموراییها انرژی خود را بر روی ضربات غیرضروری هدر نمیدهند. هر حرکت آنها محاسبه شده و هدفمند است. تیمهای چابک نباید دائماً به خاطر حرکت کردن تغییراتی غیرضروری انجام دهند. آنها باید بر روی پذیرشهای حسابشده و هدفمند تمرکز کنند که نتایج و خروجی ها معناداری و ارزشمندی ایجاد کند.
درس سوم، پایداری در شرایط فشار:
بهترین ساموراییها به ریتم نبرد عادت میکنند و به جای تحمیل یک استراتژی سخت و غیرکارآمد، بر اساس شرایط واقعی عمل میکنند. شرکتهایی که واقعاً چابک هستند فقط از یک متدولوژی ثابت پیروی نمیکنند. آنها بهطور مداوم تغییرات را حس کرده و به آنها پاسخ میدهند به گونهای که با اهدافشان همخوانی داشته باش پس انعطاف بخش جدایی ناپذیر از راهبرد سامورایی هاست.
سه مبنای چابکی استراتژیک
نخست/ آگاهی از وضعیت: توانایی یک سامورایی برای پیشبینی حرکت بعدی حریفش، به او برتری استراتژیک میدهد. به همین ترتیب، کسبوکارها و رهبران پروژه باید آگاهی از وضعیت داشته باشند و تصویر بزرگتر یا BIG PICTURE را درک کنند نه اینکه فقط به رویدادهای انفرادی واکنش نشان دهند.
برای مثال، یک استارتاپ فناوری به سرعت استراتژی محصولش را بر اساس حرکات رقبای جدید تغییر میدهد، اما به پایه مشتریان اصلیاش توجهی ندارد که با ایجاد سردرگمی در بازار و از دست دادن وفاداری مشتریان روبرو خواهد شد.
دوم/ ضربه با نهایت دقت: ساموراییها انرژی خود را بر روی حرکات غیرضروری هدر نمیدهند. هر عمل باید حسابشده و دقیق باشد. همین اصل باید برای تیمهای چابک صدق کند—موفقیت به معنای ایجاد تغییرات بیشتر نیست، بلکه به معنی تغییرات درست است.
برای مثال، یک شرکت نرمافزاری همیشه ویژگیها را بر اساس بازخورد مشتریان تغییر میدهد، اما هیچ نقشه راه روشنی ندارد که باعث بینظمی در تجربه محصول میشود.
سوم/ احاطه بر جریان تغییرات: در نبرد، ساموراییها در شرایط فشار آرام میمانند. آنها بر اساس شرایط واقعی تاکتیکهایشان را تنظیم میکنند، نه بر اساس ترس یا عدم قطعیت.
برای مثال، شرکتی که با یک رکود اقتصادی ناگهانی روبرو است، برخی از کارکنان کلیدی را برای کاهش هزینهها اخراج میکند، اما بعداً متوجه میشود که آن کارکنان برای رکودش ضروری بودهاند.
یک/ چابکی رو قبل از اینکه بهش نیاز پیدا کنیم فراگرفته و آموزش داده باشیم.
یک سامورایی بهطور بیوقفه تمرین میکند تا در نبرد، حرکتش طبیعی باشد. این مهارتی است که باید به مرور زمان ساخته شود، نه اینکه تنها در مواقع بحرانی فعال شود. تیمها را تشویق کن تا بر روی برنامهریزی سناریوها، بازنگری و شبیهسازیها تمرکز کنند تا چابکی خود را ارتقا دهند. سازمانهایی که چابکی را درDNA خود بگنجانند (از طریق یادگیری مداوم و آزمایش) برای تغییرات مخرب بهتر آمادهاند.
دو/ در تامل و مکث کردن استاد شو:
یک جنگجوی ماهر میداند چه زمانی باید مکث کند، مشاهده کند و دوباره ارزیابی کند قبل از اینکه حمله کند. گاهی بهترین حرکت عدم حرکت است. از شتاب در تصمیمگیریها پرهیز کن. وقت بگذار تا بینشها را جمعآوری کنی، ذینفعان را با هم همراستا کنی و قبل از اقدام، اطمینان حاصل کنی.
سه/ به انجام حرکت درست متعهد باش:
یک سامورایی وقتی که تصمیمی گرفت دیگر شک نمیکند. به همین ترتیب، رهبران باید به تصمیمات استراتژیک خود اعتماد کنند و با تمرکز پیش بروند. آنها باید از تحلیل بیش از حد و تغییرات بیرویه پرهیز کنند و به جای آن، به تصمیماتی که با دادهها و تجربیات پشتیبانی شده، اعتماد داشته باشند.
در نهایت، جوهره واقعی چابکی نه حرکت بیهدف، بلکه سازگاری منضبط است. مانند سامورایی ها، رهبران و تیم های چابک کسب و کار باید آگاهی خود را از وضعیت، برای پیش بینی تغییرات قبل از وقوع آنها توسعه دهند. دقت را به جای فشار در اولویت قرار دهید و از هر تغییر مطمئن باشید که هدفدار است. به دور از وحشت، باید بر سازگاری تسلط داشته باشید و در پاسخ به تغییرات با وضوح و اطمینان عمل کنند. برای چابکی قبل از نیاز آموزش ببینید و نه اینکه منتظر بمانند تا بحران اول اتفاق بیافتد. آگاه باشید که گاهی بهترین حرکت این است که مکث کنید، دوباره ارزیابی کنید و سپس با هدف و دقت بیشتر حمله کنید.
دوباره مرور میکنیم که چابکی به معنای سرعت نیست. بلکه به معنای تسلط استراتژیک است.
در دنیای غیرقابل پیش بینی، موفقیت به کسی تعلق ندارد که سریعترین حرکت را میکند، بلکه به کسی تعلق دارد که هوشمندانه حرکت میکند.
