موسیقی جدید همایون شجریان که تازکی منتشر شد، شنیدید؟ اگه نشنیدید، همین الان دانلود کنید و بشنوید. انگار متن این آهنگ، خلاصه حرفیه که یالوم از نیچه نقل میکنه. نیچه توی کتاب «چنین گفت زرتشت» درسهای یک پیامبر فرزانه رو میگه، و معتقده یکی از این درسها از همه قدرتمندتره: فکر بازگشت مدام ابدی. فکر کنید قراره زندگیتون تا ابد به همون شکل اول تکرار بشه. چه احساسی پیدا میکنید؟ خوشحال میشید یا میترسید؟ از کارها یا تصمیماتتون پشیمون میشید یا همین روال رو ادامه میدید؟ نیچه میگه «سرنوشتت را دوست بدار» و منظورش اینه که سرنوشتی رو بنویس که دوستش داشته باشی. یا همونطور که همایون جان میخونه: «سرنوشت را باید از سر نوشت، شاید این بار کمی بهتر نوشت».
نوشتن سرنوشت از نو، یعنی مسوولیت زندگیمون رو بپذیریم. دائم دلیل خوب نبودن حالمون رو دیگران ندونیم. بدونیم که اگه قراره تغییری توی زندگیمون ایجاد بشه، خود ما هستیم که باید آستین بالا بزنیم. بعضی چیزها دست ما نیست؟ درسته. اینجا هم ما میتونیم انتخاب کنیم چه برخوردی با این محدودیتها داشته باشیم. میتونیم برای غصههامون، قصههای دیگهای بنویسیم.
وقتی به عقب برمیگردیم و فکر میکنیم اونجوری که دلمون میخواسته زندگی نکردیم، فکر مرگ بیشتر آزارمون میده. سوال نیچه کمک میکنه حسرتها و پشیمونیهامون رو بشناسیم. یه بار دیگه به این سوال فکر کنید، اگر قرار باشه این زندگی رو بارها زندگی کنید، چطوری دوستش دارید؟ چی کار میکنید که یک سال، دو سال و سه سال آینده قرار باشه مدام تکرار بشه، از تکرارش نترسید؟
