"انسانِ تحت فرمان"

در آزمایشگاه زندگی، انسان‌ها فکر می‌کنند آزادند.

اما هر تصمیم، از قبل در جایی نوشته شده بود؛

در ژن‌ها، در تربیت، در خبرها، در نگاه جامعه، در صدای مذهب،

و حتی در لایک‌های مجازی.

یکی با دعا کنترل می‌شود، یکی با ترس، یکی با میل.

اما نقطه‌ی آغاز، همان درون سلول‌هاست — جایی که اراده، گاهی فقط بازتاب یک فرمان شیمیایی‌ست.

روزی یکی از دانشمندان تصمیم گرفت این زنجیرها را بشکند. تراشه‌ای ساخت که می‌توانست صدای واقعی "خودِ انسان" را از میان این همه نویز جدا کند.

اما وقتی تراشه را در مغزش گذاشت، فهمید هیچ صدایی وجود ندارد — فقط فرمان‌های هماهنگِ نیروهایی که از اول، او را ساخته بودند.

تنها سؤال باقی‌مانده این بود:

اگر تمام تصمیم‌ها از پیش نوشته شده‌اند... پس "منِ واقعی" دقیقاً کجای این معادله‌ام؟

📚 منبع الهام علمی:

Neuroscience of Free Will – Nature Reviews Neuroscience (2019)

https://www.nature.com/articles/s41583-019-0189-6