اثر تخم‌مرغ شانسی

قراره بگیم توی فرمول شبکه‌های اجتماعی چی ریختن که ما رو معتاد می‌کنه. اول: «تقویت رفتار مثبت ناپیوسته» یا چیزی که من اسمش رو میذارم «اثر تخم مرغ شانسی». این یعنی چی؟

حدودا 50 ساله که دانشمندها کشف کردن وقتی یه جایزه غیرقابل‌پیش‌بینی به ما می‌دن، برامون خیلی جالب‌تره تا جایزه‌ای که از قبل می‌دونیم قراره بهمون بدن. اگه گاهی به خاطر مشق نوشتن بهمون برچسب صدآفرین بدن، اثرش بیشتر از وقتیه که می‌دونیم به ازای هر مشق یه برچسب می‌گیریم. اولی باعث میشه دوپامین بیشتری ترشح بشه. دگمه لایک هم برای ما مثل یه جایزه غیر قابل پیش‌بینی عمل می‌کنه. یه پست می‌ذاریم و منتظر می‌مونیم ببینیم چندتا لایک می‌خوره، یا چه کامنت‌هایی براش می‌ذارن. این غیرقابل پیش‌بینی بودن باعث میشه پست‌گذاشتن و دائم چک‌کردنش برامون خیلی جذاب بشه.

حتی محتواهایی مثل محتوای صفحه اکسپلور اینستاگرام هم چنین اثری دارن. یه ویدئو نگاه می‌کنی ولی از قبل نمی‌دونی چیز جالبی هست یا نه. اینجا جایزه اون احساسیه که تجربه می‌کنیم: ممکنه یه ویدئوی خیلی خنده‌دار باشه، یا جالب، یا عجیب، یا ترسناک، ... شاید هم اصلا چیز جالبی نباشه.

نکته جالب اینجاست که این تعداد لایک (یا تعداد ری‌پست یا تعداد دیده‌شدن مطلب یا...)، که همه رسانه‌های اجتماعی دارن، در واقع ربطی به کارکرد اصلیش برای ما (یعنی باخبرشدن از حال و احوال دوستامون یا دریافت اطلاعات) نداره، و برای این تعبیه می‌شه که اثر معتادکننده داشته باشه.

موضوع قسمت بعدی: اثر دریافت تأیید اجتماعی