حسابداری برای همه (حساب دوطرفه، حساب تی)

قسمت‌های دیگر:

• حسابداری برای همه (قسمت اول)
• حسابداری برای همه (تراز نامه)
• حسابداری برای همه (حساب دوطرفه، حساب تی)
• حسابداری برای همه (ثبت ساده و مرکب)
• حسابداری برای همه (دفتر روزنامه، دفتر کل)
• حسابداری برای همه (دفتر معین)

حساب: مدرکی را که برای ثبت افزایش یا کاهش هرقلم ترازنامه به کار می‌رود را حساب می‌گویند. حساب پایه اصلی هر سیستم حسابداری و وسیله‌ای است که اطلاعات مربوط به تغییرات هر یک از اقلام دارایی، بدهی و سرمایه در آن جمع آوری می‌شود. یک نوع حساب که حسابداران برای تجزیه و تحلیل و ثبت معاملات و عملیات مالی به کار می‌برند، حساب T خوانده می‌شود. این حساب سه قسمت دارد:

عنوان حساب، طرف بدهکار، طرف چپ یا طرف بستانکار

مثال: بنابراین اثر فعالیت‌های مالی و حساب‌های شرح زیر به این صورت خواهد بود.

سیستم ثبت دوطرفه: از آنجایی که در سیستم حسابداری امروزه جهان هر معامله حداقل در یک حساب به عنوان بدهکار و در یک حساب به عنوان بستانکار ثبت می‌گردد، همیشه باید جمع اقلام بدهکار با جمع اقلام بستانکار مساوی باشد.

افزایش در بانک -> بدهکار
کاهش در بانک -> بستانکار

مثال: عملیات مالی آبان ماه موسسه خاور را در حساب‌های مربوطه ثبت نمایید.

• ۱۳۷۰/۰۸/۰۱ مبلغ ۵.۰۰۰.۰۰۰ ریال به عنوان سرمایه به حساب بانک واریز شد.
• ۱۳۷۰/۰۸/۰۵ مبلغ ۳.۰۰۰.۰۰۰ ریال برای خرید ساختمان و زمین پرداخت شد که ۲.۰۰۰.۰۰۰ به زمین و ۱.۰۰۰.۰۰۰ به ساختمان مربوط است.
• ۱۳۷۰/۰۸/۱۱ مبلغ ۸۰۰.۰۰۰ ریال اثاثیه نصیه خریداری شد.
• ۱۳۷۰/۰۸/۲۰ مبلغ ۱۸۰.۰۰۰ ریال اثاثیه مازاد بر نیاز فروخته شد.
• ۱۳۷۰/۰۸/۲۵ مبلغ ۵۰۰.۰۰۰ ریال از بدهی‌ها پرداخت شد.
• ۱۳۷۰/۰۸/۳۰ مبلغ ۱۰۰.۰۰۰ ریال از مطالبات شرکت پرداخت شد.

مانده یا نتیجه حساب از تفریق جمع کوچکتر از جمع بزرگتر ستون‌های بدهکار و بستانکار حساب بدست می‌آید، بنابراین حساب‌های دارایی دارای مانده بدهکار و حساب‌های بدهی و سرمایه دارای مانده بستانکار هستند.